کافی است صفحات یک مجلهی لوکس طراحی داخلی را ورق بزنید یا در فید اینستاگرامِ یا پینترست دکوراسیون مورد علاقهتان چرخ بزنید تا فوراً متوجه فرشهای که رنگ و رو رفته است بشوید و با خودتان فکر کنید که چرا این مدل فرش در چنین صفحاتی مورد نمایش قرار میگیرند. شاید در بخشهایی نخنما به نظر برسند و رنگهای ملایمی داشته باشند که گویی دههها زیر نور آفتابی که از پنجرهی سالن به درون میتابیده، رنگ باختهاند. اما واقعیت چیز دیگری است. این مدل فرشها با حسی از تاریخ و وقار، به فضا اصالت میبخشند. یک فرش آنتیک اصیل ایرانی یا فرشهای (Oushak) ترکی، میتوانند به اندازهی یک خودروی کارکرده قیمت داشته باشند. علاوه بر این، تصورِ نزدیک شدنِ یک سگ با پاهای گلی یا یک کودک با لیوان آبمیوه به فرشی ۱۰۰ ساله که در حد موزه ارزش دارد، برای هر خانهداری اضطرابآور است.
اینجاست که بزرگترین ترند کفپوشهای مدرن وارد میشود: فرشهای «طرح وینتیج» یا «کهنهنما». اینها فرشهای کاملاً نویی هستند که با تکنولوژی مدرن مهندسی شدهاند تا «پتینه» و جلای روحنوازِ قدمت را بازسازی کنند؛ آن هم بدون قیمتِ گزافِ آنتیک یا هزینههای بالای نگهداری. این فرشها ظاهر تاریخ را برای واقعیتهای پرچالش زندگی مدرن بازآفرینی کردهاند.
در ادامه مجله فرش بوم، به این دست فرشها میپردازیم. با ما همراه باشید.
|
جهت مشاهده بازار آنلاین فرش دستباف وینتیج اینجا کلیک نمایید
|
فرشهای «طرح وینتیج» دقیقاً چه هستند؟
برخلاف فرشهای دستدوم واقعی که در طول زمان و به شکلی طبیعی فرسوده شدهاند، فرشهای طرح وینتیج از همان روزی که از خط تولید کارخانه خارج میشوند، با هدفِ «قدیمی به نظر رسیدن» طراحی شدهاند.
این فرشها کالای «تقلبی» برای فریب دادن کارشناسان نیستند؛ بلکه ادای احترامی به هنر کلاسیک هستند که برای دسترسی همگانی به تولید انبوه رسیدهاند. این قطعات معمولاً با دستگاههای بافندگی ماشینی سرعتبالا یا از طریق تکنولوژی پیشرفتهی چاپ دیجیتال تولید میشوند. طرحها از الگوهای سنتی شرقی (ترنج، گلدار و هندسی) الهام میگیرند، اما با یک تغییر کلیدی: الگوها به عمد «پاکشده»، ساییدهشده یا با رنگهای کمرنگ چاپ میشوند تا شبیهسازِ دههها پا خوردن و تابش نور خورشید باشند.
چرا فرش «نو» بخریم که «کهنه» به نظر برسد؟
محبوبیت انفجاری این دسته از فرشها به چند عامل کلیدی برمیگردد که در آنها، «راحتی» بر «اصالت» پیروز میشود:
۱. قیمت مقرونبهصرفه این اصلیترین عامل محرک است. در حالی که یک فرش آنتیک هریسِ ۱۲ متری ممکن است ۸۰۰۰ دلار قیمت داشته باشد، یک نسخهی جدید و متقاعدکننده از جنس پلیپروپیلن یا پلیاستر را میتوان با قیمتی کمتر از ۵۰۰ دلار پیدا کرد. این موضوع به خانهداران اجازه میدهد با بودجهای محدودتر به زیباییشناسی «لوکس» دست یابند.
۲. دوام و رفع «اضطرابِ لک شدن»: فرشهای وینتیج واقعی معمولاً از پشم و رنگهای طبیعی ساخته شدهاند. اگرچه بادوام هستند، اما تمیز کردن پشم قدیمی به مراقبتهای تخصصی نیاز دارد. فرشهای نوی طرح وینتیج عمدتاً از الیاف مصنوعی مانند پلیپروپیلن و پلیاستر ساخته میشوند. این مواد ذاتا در برابر لکه مقاوم، اغلب ضدآب و فوقالعاده سرسخت هستند. برخی برندهای محبوب حتی فرشهای طرح وینتیجی عرضه میکنند که میتوان آنها را در ماشین لباسشویی معمولی انداخت. برای خانوادههای دارای حیوان خانگی و کودک، این دوام یک تغییر بزرگ محسوب میشود.
۳. ثبات و در دسترس بودن پیدا کردن یک جفت کنارهی آنتیک کاملاً مشابه برای یک راهرو تقریباً غیرممکن است. جستجوی یک فرش وینتیج با سایهی دقیقِ «سبز مریمگلی» که مد نظر شماست، ممکن است ماهها طول بکشد. اما در فرشهای نوی طرح وینتیج، میتوانید سایز و ترکیب رنگ دقیق مورد نیاز خود را با یک کلیک سفارش دهید و مطمئن باشید آنچه به دستتان میرسد دقیقاً مطابق عکس خواهد بود.
متریالها: درک تفاوتها
برای رسیدن به ظاهری لوکس با قیمتی کمتر، تولیدکنندگان از موادی استفاده میکنند که تفاوت زیادی با فرشهای سنتی دارند:
• الیاف مصنوعی (پلیپروپیلن): مقرونبهصرفه، ضد لک و زیر پا نرم هستند. با این حال، گاهی اوقات وقتی کاملاً نو هستند درخشش «پلاستیکی» دارند و به مرور زمان زیر وسایل سنگین کوبیده میشوند.
• پلیاستر چاپی / شنل: این فرشها بسیار تخت هستند، تقریباً شبیه به یک پتوی سنگین با لایهی پشتی ضدلغزش. طرح روی سطح چاپ شده است نه اینکه در تار و پود بافته شود. اینها برای نقاط پررفتوآمد عالی و اغلب قابل شستشو هستند، اما بافتِ یک فرش بافتهشدهی واقعی را ندارند.
• پشم ماشینباف: بالاترین سطح از فرشهای «کهنهنما». اینها از پشم واقعی در دستگاههای ماشینی استفاده میکنند. ظاهر و حس آنها اصیلترین است، اما قیمت بالاتری دارند و نسبت به الیاف مصنوعی به شستشوی دقیقتری نیاز دارند.
چگونه یک فرش طرح وینتیجِ «خوب» را تشخیص دهیم؟
همه فرشهای کهنهنمای مصنوعی مشابه هم ساخته نمیشوند. برخی به شکلی متقاعدکننده ظریف هستند و برخی دیگر ارزان و بیکیفیت (پیکسلی) به نظر میرسند. هنگام خرید به این نکات دقت کنید:
• به دنبال خوابِ کوتاه باشید: فرشهای آنتیک واقعی بهطور طبیعی نازک هستند زیرا دههها راه رفتن باعث سایش الیاف پشم شده است. فرشی که ضخیم و پُرزدار است اما طرح سنتی کهنه دارد، معمولاً غیرواقعی به نظر میرسد.
• الگوی کهنهکاری را چک کنید: به عکسهای بخشهای رنگورفته دقت کنید. آیا الگوی سایش طبیعی و تصادفی به نظر میرسد؟ فرشهای ارزانقیمت اغلب دارای لکههای کمرنگ تکراری و دیجیتالی هستند که از نزدیک پیکسلی به نظر میرسند.
• از ریشههای چسبی دوری کنید: در فرشهای سنتی، ریشه بخشی از ساختار فرش است. بسیاری از فرشهای نوی ارزان، ریشههای سفید و بینقصی دارند که به انتها دوخته یا چسبانده شدهاند؛ این یک نشانهی فوری از «کارخانهای بودن» است.
سخن پایانی
بحث بین خرید «وینتیج واقعی» در مقابل «طرح وینتیج نو»، در نهایت انتخاب بین تاریخ و کاربردی بودن است. یک قطعه آنتیک واقعی، یک کالای سرمایهای است که روحِ بافندگانش را با خود دارد، اما نیازمند مراقبت و مسئولیتپذیری است.
موج جدید فرشهای طرح وینتیج، طراحی را «دموکراتیک» کرده است. آنها به هر کسی اجازه میدهند تا گرما، شخصیت و زیبایی پیچیدهی طرحهای سنتی را به خانهی خود بیاورند، بدون اینکه نگران باشند یک فنجان قهوه باعث نابودی یک قطعهی تاریخی شود. شاید این فرشها یک قرن پیش در روستایی دورافتاده بافته نشده باشند، اما آمادهاند تا با زندگیِ پرجنبوجوش و شلوغ خانهی امروز شما همراه شوند.
خریداران عزیز فرشبوم نیز میتوانند هزاران تخته فرش دستباف را به صورت آنلاین یکجا ببینند و باهم مقایسه کنند تا بتوانند درنهایت درستترین تصمیم در خرید خود را داشته باشند.
نوشته: مریم مصطفوی
